Je verzamelt dode bladeren onder een plank en komt kleine donkere hoopjes tegen. Kikkerpoep of egelscheten? De verwarring is vaak groot, want deze twee tuinhelpers komen in dezelfde vochtige en schaduwrijke gebieden voor. Hun dieet overlapt gedeeltelijk, wat hun uitwerpselen op het eerste gezicht vaag vergelijkbaar maakt. Enkele eenvoudige criteria zijn echter voldoende om in enkele seconden een beslissing te nemen.
Textuur en consistentie: de eerste reflex om uitwerpselen in de tuin te identificeren
Voordat je naar de grootte of kleur kijkt, is het de textuur die het snelst onderscheid maakt. Beide dieren produceren op dit punt zeer verschillende uitwerpselen, en dat is zonder enig hulpmiddel zichtbaar.
De uitwerpselen van de egel komen voor in de vorm van een kleine stevige cilinder, vaak glanzend aan de oppervlakte. Deze kenmerkende glans komt van de dekschilden van insecten, deze fragmenten van het pantser van kevers die de egel niet volledig verteert. Wanneer de uitwerpselen vers zijn, hebben ze een bijna glanzend uiterlijk.
Die van de kikker daarentegen vormt een gelatineuze, zachte en samengeklonterde hoop. De consistentie doet meer denken aan een klein vochtig zakje dan aan een staafje. Kikkerpoep behoudt niet echt zijn vorm zodra het verplaatst wordt, terwijl die van de egel compact blijft, zelfs als het droog is.
Een eenvoudige test: raak de uitwerpselen aan met een stokje. Als het zijn cilindrische vorm behoudt en je harde stukjes (insectenpoten, stukken dekschild) ziet, dan heb je te maken met egeluitwerpselen. Als het zachtjes in elkaar zakt en homogeen lijkt, is het waarschijnlijk een kikker.
Om de methode te verdiepen en de uitwerpselen van kikkers en egels te onderscheiden met nog meer visuele aanwijzingen, blijft de vergelijking naast elkaar de beste oefening.
Vorm, grootte en kleur van de uitwerpselen van egels en kikkers
Na de textuur bevestigt de morfologie je identificatie.
De uitwerpselen van de egel: een goed gedefinieerde zwarte cilinder
De egel produceert langwerpige uitwerpselen, van zwart tot zeer donkerbruin. Hun oppervlak kan iriserende reflecties vertonen die verband houden met de resten van chitine van de geconsumeerde insecten. De vorm is regelmatig, vaak iets taps toelopend aan één uiteinde.
De kleur varieert een beetje afhankelijk van het seizoen. In de zomer, wanneer de egel meer kevers en slakken eet, zijn de uitwerpselen donkerder en glanzender. In de herfst kunnen ze naar bruin neigen als het dier bessen of gevallen fruit heeft gegeten.
De uitwerpselen van de kikker: een donkere en onregelmatige afzetting
Kikkerpoep is kleiner en heeft geen duidelijke geometrische vorm. Ze komen voor in kleine donkere hoopjes, soms aan elkaar gekleefd. Geen glanzende reflecties, geen zichtbare fragmenten van harde insecten. De zachte consistentie zorgt ervoor dat de uitwerpselen zich platdrukken en snel samensmelten met de vochtige grond.
De kleur schommelt tussen donkerbruin en zwartachtig, zonder de typische iriserende kleuren van de egel. Heb je ooit kleine donkere vlekken bij een waterpunt gezien zonder ze te kunnen identificeren? De kans is groot dat het kikkeruitwerpselen zijn.
Waar te zoeken: de afzetgebieden onthullen het dier
De locatie van de uitwerpselen is een aanwijzing die net zo betrouwbaar is als hun uiterlijk. Egels en kikkers frequent niet precies dezelfde micro-habitats in een tuin.
De egel beweegt zich elke nacht over lange afstanden. Zijn uitwerpselen zijn verspreid langs zijn nachtelijke routes: midden in een gazon, op een pad, aan de voet van een haag, soms op een terras. Hij komt niet op dezelfde plek terug om te ontlasten. Een geïsoleerde uitwerpsel in het gras vinden, is bijna altijd een egel.
De kikker daarentegen beweegt veel minder. Zijn uitwerpselen concentreren zich dichtbij zijn vochtige schuilplaatsen: onder een plank, aan de rand van een vijver, in een hoop dode bladeren, dicht bij een schaduwrijke muur. Je vindt vaak meerdere uitwerpselen gegroepeerd in een klein gebied.
Hier is een samenvatting van de locatiecriteria:
- Geïsoleerde uitwerpselen op open terrein (gras, pad, terras): waarschijnlijk een egel die ‘s nachts beweegt
- Uitwerpselen gegroepeerd onder een vochtige schuilplaats (plank, omgekeerde pot, hoop bladeren): waarschijnlijk een kikker
- Uitwerpselen aan de voet van een haag of langs een muur: beide dieren komen in deze gebieden voor, kijk naar de textuur om te beslissen
Voorzorgsmaatregelen en beschermde status van deze tuin dieren
Het identificeren van het dier aan de hand van zijn uitwerpselen is goed. Weten hoe te reageren, is beter.
De egel en de gewone kikker zijn beide beschermde soorten in Frankrijk. Natuurliefhebbers raden aan om hun schuilplaatsen niet te verplaatsen en hun sporen niet te verstoren. Als je een plank optilt om uitwerpselen te observeren, plaats deze dan voorzichtig terug, want een individu kan zich net daaronder verstoppen.
Enkele nuttige voorzorgsmaatregelen:
- Raak de uitwerpselen nooit met blote handen aan, gebruik een stokje of handschoenen
- Vermijd het verplaatsen van hopen bladeren of hout zonder voorzorgsmaatregelen tussen maart en november, de actieve periode van beide soorten
- Probeer niet systematisch de uitwerpselen “schoon te maken”: hun aanwezigheid bevestigt dat je tuin huisvesting biedt aan helpers die slakken, slakken en plaaginsecten reguleren
De aanwezigheid van uitwerpselen van egels of kikkers in een tuin is een indicator van een goede ecologische gezondheid. In plaats van ze als een overlast te beschouwen, beschouw ze als het bewijs dat je buitenruimte functioneert als een klein ecosysteem. Een tuin die deze twee dieren verwelkomt, is een tuin waar slakken en kevers onder controle blijven zonder chemische producten.
